Nếu năm 2025 là năm robot hình người gây sốt trên mạng xã hội, thì nửa đầu 2026 là lúc chúng bắt đầu được đếm bằng số lượng xuất xưởng. Tùy hãng nghiên cứu, con số dao động từ 19.100 con (Smart Analytics Global, mức tăng 272%) tới hơn 22.000 con (Counterpoint Research, mức tăng khoảng 300%). Dù lấy theo cách đếm nào, điều đáng chú ý vẫn nằm ở chỗ chúng đến từ đâu: các hãng Trung Quốc chiếm hơn 97% số nhà cung cấp, theo Smart Analytics Global.
Bảng xếp hạng đã đổi chủ
| Hãng | Smart Analytics Global | Counterpoint Research |
|---|---|---|
| AgiBot | ~8.400 con (44%) | ~9.700 con (43%) |
| Unitree | ~5.900 con (31%) | hơn 7.000 con (31%) |
| Tổng toàn cầu | ~19.100 con | hơn 22.000 con |
Hai hãng nghiên cứu đếm khác nhau, nhưng đều cho cùng một kết luận về thứ hạng: AgiBot dẫn đầu, Unitree bám sát, và hai cái tên này chiếm khoảng ba phần tư thị trường.
Năm 2025, AgiBot và Unitree còn tranh nhau vị trí số một trong khoảng cách vài trăm con — AgiBot công bố 5.168 con, còn Unitree nói mình giao hơn 5.500 con. Sang 2026, AgiBot bứt lên rõ rệt, cán mốc robot thứ 15.000 vào tháng 6.
Để có điểm so sánh: cả năm 2024 thế giới chỉ xuất xưởng khoảng 3.000 robot hình người; năm 2025 là 13.000–20.000 con tùy nguồn (Omdia, Counterpoint, IDC, Reuters đưa các con số khác nhau). Nghĩa là chỉ sáu tháng đầu 2026 đã bằng hoặc vượt cả năm trước đó.
Con số 97% dành cho các hãng Trung Quốc không chỉ là chuyện thị phần. Nó cho thấy cuộc đua này đang được quyết định bởi năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng, chứ không phải bởi đoạn video ấn tượng nhất.
Những mốc sản xuất đáng nhớ
Tháng 9/2026 là tháng bận rộn nhất từ trước tới nay của ngành:
- 8/9: XPeng đưa vào vận hành dây chuyền sản xuất robot hình người tại Quảng Châu, tự động hóa hơn 80% công đoạn cốt lõi. Chiếc IRON đầu tiên tự bước ra khỏi dây chuyền.
- 15/9: Agility Robotics ra mắt Digit 5, robot hình người đầu tiên vượt qua đánh giá an toàn độc lập theo chuẩn OSHA của Mỹ.
- 17/9: Figure công bố Helix 2.5, mô hình AI làm được việc nhà tại 30 căn nhà chưa từng thấy trước đó với tỷ lệ thành công 56%.
Trước đó trong năm, UBTech giao 921 robot cỡ lớn chỉ trong sáu tháng đầu, còn 1X khai trương nhà máy tại California với công suất thiết kế 10.000 con mỗi năm.
Dòng tiền đổ vào chưa từng có
Chỉ trong 12 tháng, ngành này hút về số vốn lớn hơn cả thập kỷ trước cộng lại:
| Thời điểm | Sự kiện |
|---|---|
| 9/2025 | Figure gọi hơn 1 tỷ USD, định giá 39 tỷ USD |
| 2/2026 | Apptronik gọi thêm 520 triệu USD, tổng vòng Series A vượt 935 triệu USD |
| 3/2026 | Galbot gọi 2,5 tỷ tệ, định giá khoảng 3 tỷ USD |
| 6/2026 | NEURA Robotics công bố vòng vốn tới 1,4 tỷ USD — lớn nhất ngành |
| 6/2026 | Agility Robotics chọn lên sàn qua SPAC, định giá 2,5 tỷ USD |
| 7/2026 | AgiBot khởi động quy trình IPO tại Hong Kong |
| 8/2026 | Unitree niêm yết tại Thượng Hải, mở cửa tăng 629% |
| 8/2026 | XPeng tách mảng robot, gọi hơn 900 triệu USD, định giá 6,3 tỷ USD |
| 9/2026 | Figure ký hợp đồng thuê hạ tầng tính toán 3,5 tỷ USD với Nscale |
Nhưng dòng tiền cũng có chiều ngược lại. Tháng 8/2026, Reuters đưa tin SoftBank đang đàm phán mua cổ phần chi phối 1X với định giá khoảng 6 tỷ USD — thấp hơn khoảng 40% so với mức 10 tỷ USD mà chính công ty này nhắm tới một năm trước đó. Cổ phiếu Unitree cũng rơi khoảng một nửa so với đỉnh chỉ sau hai tuần niêm yết.
Nói cách khác: tiền vẫn vào rất mạnh, nhưng thị trường đã bắt đầu phân loại ai làm được và ai chỉ hứa.
Khoảng cách giữa lời hứa và thực tế
Đây là phần ít được nhắc tới nhất, nhưng quan trọng nhất với người đọc muốn hiểu đúng.
Bán được nhiều không đồng nghĩa có lãi. UBTech tăng doanh thu robot hình người hơn 14 lần trong nửa đầu 2026, vẫn lỗ ròng 338,8 triệu tệ. Agility Robotics cả năm 2025 thu về 1,78 triệu USD nhưng lỗ 140,2 triệu USD — hồ sơ niêm yết của hãng còn nêu nghi ngại về khả năng hoạt động liên tục nếu thương vụ SPAC không xong.
Nhiều con số "đơn hàng" cần đọc kỹ. Agility hay nhắc tới hơn 300 triệu USD đơn hàng cho Digit 5, nhưng hồ sơ cho thấy đó là một khách hàng duy nhất, không nêu tên, lại là bên có liên quan, đặt mua mẫu robot phải tới 2027 mới giao.
Một số lời hứa lớn vẫn chưa thành. Tesla Optimus là ví dụ rõ nhất: Gen 3 hứa ra mắt quý I/2026 nhưng tới cuối tháng 9 vẫn chưa xuất hiện; báo cáo quý II cho biết dây chuyền ở Fremont vẫn đang lắp đặt; chưa bán con nào ra ngoài. 1X Neo bán hết hơn 10.000 suất đặt trước trong 5 ngày, nhưng tới nay chưa có khách hàng nào được xác nhận đã nhận máy.
AI vẫn chưa đủ tin cậy. Kết quả tốt nhất công bố năm nay — Helix 2.5 của Figure — đạt 56% khi làm việc nhà ở môi trường lạ. Nghĩa là cứ 10 lần thì hỏng hơn 4 lần. Ấn tượng về mặt nghiên cứu, nhưng chưa dùng được hằng ngày.
Ba nút thắt kỹ thuật còn lại
- Pin. Phần lớn robot chạy 2–4 giờ. Hai cách giải đang cạnh tranh: tự thay pin trong 3 phút (UBTech Walker S2) hoặc sạc siêu nhanh 9 phút cho 90 phút chạy (Digit 5). Galbot thì né hẳn bằng cách bỏ chân, dùng bánh xe để có pin 8 giờ.
- Bàn tay. Vẫn là bộ phận khó nhất. Tesla từng phải tạm dừng đặt linh kiện hai tháng để chỉnh thiết kế bàn tay; 1X mất tới giữa 2026 mới chốt được bản tay 25 bậc tự do để sản xuất.
- Dữ liệu. Không có dữ liệu thao tác thật thì AI không khá lên được. Mỗi hãng một cách: AgiBot mở kho dữ liệu hơn 1 triệu quỹ đạo, Figure trả tiền cho người quay video việc nhà, NEURA xây "phòng gym" cho robot, còn Galbot huấn luyện chủ yếu trong mô phỏng.
Chính sách bắt đầu can thiệp
Ngày 29/7/2026, Mỹ ngừng cấp phép mới cho robot hình người và chó robot sản xuất tại Trung Quốc, viện dẫn lo ngại thiết bị thu thập dữ liệu có thể bị lợi dụng để giám sát. Lệnh này tạo lợi thế rõ rệt cho các nhà sản xuất Mỹ và châu Âu — xem chi tiết tại bài riêng về lệnh cấm.
Ở chiều ngược lại, chính Trung Quốc cũng cảnh báo về bong bóng. Cuối tháng 11/2025, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia nước này nói có hơn 150 công ty làm ra những con robot gần như giống hệt nhau, và cần ngăn tình trạng đó làm ngợp thị trường rồi đẩy các đơn vị nghiên cứu nghiêm túc ra ngoài.
Đây là dấu hiệu cho thấy robot hình người đã bước qua ranh giới từ sản phẩm công nghệ sang vấn đề an ninh — giống hệt điều từng xảy ra với thiết bị viễn thông và xe điện.
Góc nhìn Việt Nam
Có ba điểm chạm đáng chú ý:
- VinMotion Motion 2 ra mắt tại CES 2026, đưa Việt Nam vào danh sách rất ít quốc gia có robot hình người do người trong nước phát triển.
- Cửa khẩu sát biên giới: tháng 11/2025, UBTech trúng hợp đồng 264 triệu tệ (khoảng 37 triệu USD) triển khai robot hình người tại các cửa khẩu Phòng Thành Cảng, Quảng Tây — khu vực giáp Việt Nam.
- Nhà máy FDI: khi mô hình thuê robot theo giờ hoặc theo tháng phổ biến hơn, các nhà máy điện tử và ô tô tại Việt Nam sẽ là nhóm khách hàng tiếp theo được nhắm tới, vì đây chính là loại công việc robot làm tốt nhất hiện nay.
Kết lại
Nửa đầu 2026 cho thấy robot hình người đã qua giai đoạn trình diễn. Chúng được sản xuất hàng loạt, được mua bằng tiền thật, và bắt đầu có mặt trong nhà máy lẫn cửa hàng. Nhưng chúng vẫn chưa kiếm ra lợi nhuận, chưa đủ tin cậy để vào nhà dân, và phần lớn giá trị hiện nay nằm ở kỳ vọng nhiều hơn là ở doanh thu.
Năm 2027 sẽ là phép thử thật: các mốc hẹn giao hàng của Tesla, 1X, NEURA và Agility đều rơi vào năm đó.
Đọc thêm: Top robot hình người tốt nhất 2026 · Giá robot hình người · Robot sẽ thay thế công việc nào?
